الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
115
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
ابن متوج در روزگار شيخ مقداد مؤلف كنز العرفان مىزيسته و هركجا در آن كتاب به عنوان قال المعاصر اشاره كرده ، مرادش ابن متوج است . ملا نظام الدّين در نظام الاقوال « 1 » پس از يادآورى از آثار او مىنويسد : از جمله تأليفات او كتاب الوسيلة فى فتح مقفلات القواعد است . ابن متوج از استادش شيخ فخر الدّين فرزند علامه حلى روايت مىكرده است . و از آثار او شرح ارشاد است و ممكن است همان شرحى را كه ما در استرآباد ديدهايم منسوب به ابن متوج باشد و بعضى هم كتاب المقاصد را از آثار او دانستهاند و گفته است ابن متوج از علوم ادبيه و عربى ، كمال اطلاع را داشته و اشعارى بسيار و مراثى فراوانى در شأن ائمه طاهرين عليهم السّلام سروده و شمارش آنها كه بيست هزار بيت است در دو مجلد تدوين شده است . 64 - ابو عبد اللّه احمد بن عبد الواحد بن احمد بزاز نجاشى مىنويسد : ابو عبد اللّه استاد ما و معروف به ابن عبدون است . آثارى دارد از جمله ، كتاب اخبار سيد بن محمّد ( سيد حميرى ، شاعر معروف ) ، كتاب التاريخ ، كتاب تفسير خطبه فاطمه معربه ، كتاب عمل الجمعة ، كتاب الحديثين المختلفين آثار ديگرى كه به ما اطلاع داده است .
--> ( 1 ) - الذريعة 24 مىنويسد : نظام الاقوال فى معرفة الرجال ، تأليف نظام الدّين محمد بن حسين ساوجى است كه در رى ساكن بوده و از شاگردان شيخ بهايى است و اندكى پس از 1038 كه شاهعباس فوت كرده درگذشته است اين كتاب بر يك مقدمه و دو بخش و يك خاتمه تدوين شده كه قسم اوّل آن را در ماه صفر سال 1022 خاتمه داده و خاتمه آن را به دوازده فايده به انجام رسانيده است . نسخهاى از آن در اصفهان در كتابخانه آقاى سيد احمد روضاتى موجود است اقول اين سيد بزرگوار از علما و دانشمندان و از اعزّه دوستان اين حقير است و آثار مطبوع و مخطوط زيادى دارد و فخر آل صاحب روضات است حفظه اللّه و ابقاه - م .